Triết học là gì? Nguồn gốc, đối tượng, vai trò của triết học

Nguồn gốc của triết học là một điều thật sự trừu tượng mà nhiều người chưa biết đến. Khái niệm triết học là gì? Vai trò của triết học ra sao? Tại sao triết học lại từng được ví là khoa học của tất cả các môn khoa học? Tại sao triết học lại được giảng dạy nhiều trong giảng đường đại học đến vậy? Cùng Luận Văn Việt phân tích rõ hơn về chủ đề này nhé.

hinh-anh-triet-hoc-la-gi-1

1. Khái niệm triết học là gì? 

Triết học là một bộ môn nghiên cứu về những vấn đề chung cơ bản của con người, về thế giới quan, vị trí của con người trong thế giới quan cũng như những kết nối về sự tồn tại, kiến thức, giá trị, chân lý, ý thức, quy luật và ngôn ngữ. 

Phương pháp tiếp cận của triết học có hệ thống chung nhất và có sự phụ thuộc vào tính duy lý trong lập luận, triết học được phân biệt với những môn khoa học khác bằng cách thức mà nó giải quyết những vấn đề.

Triết học trong tiếng Anh là từ “philosophy”, theo nghĩa đen có nghĩa là “tình yêu và sự khôn ngoan”. Theo nghĩa rộng, triết học là một hoạt động mà con người thực hiện khi họ tìm cách hiểu những chân lý cơ bản về bản thân, thế giới mà họ đang sống, cùng với mối quan hệ của họ với thế giới và với nhau. 

Những người nghiên cứu triết học luôn tham gia vào việc hỏi, trả lời và tranh luận để tìm câu trả lời cho những câu hỏi cơ bản nhất của cuộc sống. Để làm cho việc theo đuổi nghiên cứu có hệ thống hơn, triết học học thuật được chia thành các lĩnh vực nghiên cứu chính.

  • Siêu hình học
  • Tri thức luận
  • Đạo đức
  • Tính hợp lý

2. Nguồn gốc, sự ra đời của triết học 

Triết học ra đời khi nào? Triết học đã ra đời từ thời kỳ sơ khai của nền văn minh phương tây. Thời kỳ hoàng kim của triết học Hy Lạp diễn ra ở Athens vào thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên. Các tác phẩm của Socrates, Plato và Aristotle đã thông báo cho hàng nghìn năm tư tưởng, trở thành trung tâm của tư tưởng trong thế giới La Mã, thời Trung cổ, rồi lại nổi lên trong thời kỳ phục hưng.

Đỉnh cao của triết học là từ nền cộng hòa La Mã, tư tưởng Cơ đốc giáo là trung tâm của triết học ít nhất là cho đến khi khai sáng. Vào thế kỷ 18, các câu hỏi về việc làm thế nào chúng ta biết được những gì chúng ta tin rằng chúng ta biết (nhận thức luận), và các trường phái đạo đức mới bắt đầu hình thành. 

hinh-anh-triet-hoc-la-gi-2

Vào cuối những năm 1800, các câu hỏi về ngôn ngữ, logic và ý nghĩa đã chiếm vị trí trung tâm và thế kỷ 20 đóng vai trò là nơi tổ chức một trong những đợt bùng nổ tác phẩm triết học lớn nhất từng thấy. 

Ngày nay tư tưởng triết học được áp dụng cho hầu hết mọi thành phần của cuộc sống, từ khoa học đến chiến tranh, chính trị cho đến trí tuệ nhân tạo.

3. Đối tượng nghiên cứu của triết học 

Khi mới bắt đầu xuất hiện, triết học bao hàm trong nó là tri thức về tất cả các lĩnh vực, đó cũng là nguyên nhân làm nảy sinh quan niệm cho rằng triết học là môn khoa học của mọi khoa học.

  • Triết học là một bộ phận của thần học vào thời kỳ Trung cổ ở Tây Âu, khi mà quyền lực của Thiên chúa giáo bao trùm mọi lĩnh vực đời sống xã hội. Lúc này, triết học chỉ có nhiệm vụ chứng minh và giải thích cho sự đúng đắn của nội dung trong kinh thánh.
  • Giai đoạn thế kỷ 15 đến thế kỷ 18, các môn khoa học thực nghiệm ra đời với tính cách khoa học độc lập. Lúc này triết học được gọi là Siêu hình học – Khoa học hậu vật lý. Đối tượng của Triết học thời kỳ này là nghiên cứu cái ẩn dấu, cái bản chất đằng sau các sự vật, hiện tượng “vật thể” có thể thực nghiệm được.
  • Đầu thế kỷ 19 cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, Triết học Mác – Triết học duy vật biện chứng ra đời. Triết học Mác xác định đối tượng nghiên cứu của mình là tiếp tục giải quyết mối quan hệ giữa vật chất và ý thức trên lập trường duy vật biện chứng và nghiên cứu những quy luật chung nhất của tự nhiên, xã hội và tư duy.
  • Ngày nay Triết học và đối tượng của nó gây ra nhiều cuộc tranh cãi kéo dài và điều đó chỉ thực hiện bằng cách tổng kết toàn bộ lịch sử của khoa học, lịch sử của bản thân và tư tưởng Triết học. Với những đặc thù riêng, Triết học được xem như một chỉnh thể và tìm cách đưa ra chỉnh thể đó.

hinh-anh-triet-hoc-la-gi-3

4. Vai trò của triết học là gì?

Vai trò của triết học là gì? Triết học đóng nhiều vai trò quan trọng khác nhau:

Vai trò thế giới quan của triết học

  • Triết học tồn tại mối quan hệ với thế giới xung quanh, giúp con người nhận thức được thế giới và nhận thức bản thân mình. Với những tri thức này cùng niềm tin vào đó, dần dần hình thành nên thế giới quan.
  • Thế giới quan định hướng cho quá trình hoạt động sống của con người, như một “thấu kính” giúp con người xác định được mục đích, ý nghĩa và lựa chọn cách sống phù hợp với bản thân.
  • Trình độ phát triển của thế giới quan là tiêu chí quan trọng về sự phát triển của xã hội và sự trưởng thành của mỗi cá nhân.
  • Triết học ra đời với tư cách như hạt nhân lý luận của thế giới quan, giúp cho thế giới quan phát triển như một quá trình tự giác dựa trên những tổng kết kinh nghiệm thực tiễn do các nhà khoa học đưa ra. Một chức năng quan trọng của Triết học.
  • Chủ nghĩa duy vật và duy tâm của triết học có vai trò nền tảng trong thế giới quan của các hệ tư tưởng đối lập.

Vai trò phương pháp luận của triết học

Phương pháp luận là lý luận về phương pháp, đó là hệ thống quan điểm có tính nguyên tác, chỉ đạo việc xây dựng, lựa chọn và vận dụng các phương pháp khác nhau.

  • Triết học là hệ thống tri thức chung nhất về thế giới và vai trò của con người trong thế giới, nghiên cứu các quy luật chung nhất của xã hội, tư duy và cả tự nhiên.
  • Mỗi luận điểm Triết học là nguyên tắc trong việc xác định phương pháp, là lý luận về phương pháp.

hinh-anh-triet-hoc-la-gi-4

Vai trò của triết học Mác – Lê nin

Triết học Mác – Lênin kế thừa và phát triển những thành tựu quan trọng nhất của tư duy triết học nhân loại. Nó được C.Mác và Ph. Ăngghen sáng tạo ra và V.I.Lênin phát triển một cách xuất sắc. Đây là chủ nghĩa duy vật biện chứng trong việc xem xét giới tự nhiên cũng như xem xét đời sống xã hội và tư duy con người.

  • Triết học Mác – Lênin được xem là “Là một chủ nghĩa duy vật triết học hoàn bị” và là “là một công cụ nhận thức vĩ đại”. Triết học Mác-Lênin là cơ sở triết học của một thế giới quan khoa học, là nhân tố định hướng cho hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn, là nguyên tắc xuất phát của phương pháp luận.
  • Trong triết học Mác – Lênin, lý luận và phương pháp thống nhất hữu cơ với nhau. Sự thống nhất giữa chủ nghĩa duy vật và phép biện chứng làm cho chủ nghĩa duy vật trở nên triệt để, và phép biện chứng trở thành lý luận khoa học; nhờ đó triết học mácxít có khả năng nhận thức đúng đắn cả giới tự nhiên cũng như đời sống xã hội và tư duy con người.

Tuy nhiên, triết học Mác không phải là giải pháp tuyệt hảo nhất cho mọi hoạt động nhận thức cũng như hoạt động thực tiễn. Vậy nên, trong hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn, chúng ta cần tránh những thái cực sai lầm sau:

  • Xem thường triết học và xa vào tình trạng mò mẫm, dễ dàng bằng lòng với những giải pháp nhất thời, đôi khi thiếu đi sự sáng suốt, mất phương hướng, thiếu chủ động sáng tạo.
  • Tuyệt đối hóa vai trò của triết học sẽ bị rơi vào chủ nghĩa giáo điều, khiến cho việc áp dụng những nguyên lý, quy luật một cách máy móc mà không tính đến tình trạng cụ thể trong từng trường hợp riêng.

Triết học là gì cùng những vai trò của Triết học giúp chúng ta hình dung rõ nét hơn về thế giới quan, quy luật của tự nhiên và xã hội. Hy vọng những kiến thức trên thật sự rất bổ ích với bạn.

Nếu bạn gặp bất kì khó khăn nào trong quá trình làm bài luận văn, bạn vui lòng liên hệ với Luận Văn Việt qua số điện thoại: 0915 686 999 hoặc qua email: luanvanviet.group@gmail.com để được giải đáp chi tiết và nhanh chóng.

Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi bài viết của chúng tôi!

Nguồn: Luanvanviet.com

Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

Bài viết liên quan

0915686999
Zalo: 0915 686 999