Phân tích mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter

Mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter có điều gì đặc biệt? Tại sao các doanh nghiệp lớn có mức độ cạnh tranh trên thị trường lại quan tâm đến mô hình này? Kiến thức về thị trường, doanh nghiệp, đối thủ và khách hàng là vô cùng phong phú và đa dạng. Mọi điều đều sẽ được giải đáp qua bài chia sẻ sau của Luận Văn Việt. Hãy cùng nhau lấp đầy bầu trời tri thức của bạn nhé!

hinh-anh-mo-hinh-5-ap-luc-canh-tranh-cua-michael-porter-1

1. Khái niệm mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter 

Mô hình 5 áp lực cạnh tranh (Porter’s Five Forces) là một mô hình xác định và phân tích về 5 lực lượng cạnh tranh được sử dụng trong mọi ngành và giúp xác định điểm yếu và điểm mạnh của từng ngành đó, giải thích lý do tại sao các ngành khác nhau có thể duy trì các mức lợi nhuận khác nhau. 

Phân tích ví dụ về mô hình 5 áp lực cạnh tranh thường được sử dụng để định hình cấu trúc của một ngành nhằm xác định chiến lược của công ty. Mô hình của Porter có thể được áp dụng cho bất kỳ phân khúc nào của nền kinh tế để hiểu được mức độ cạnh tranh trong ngành và nâng cao lợi nhuận dài hạn của công ty. 

Mô hình 5 áp Lực cạnh tranh được tạo ra bởi Michael E. Porter vào năm 1979 và được đặt theo tên của giáo sư Trường Kinh doanh Harvard, Michael E. Porter.

2. Phân tích mô hình 5 áp lực cạnh tranh 

Phân tích mô hình 5 áp lực cạnh tranh là một khuôn khổ giúp phân tích mức độ cạnh tranh trong một ngành nhất định. Điều này đặc biệt rất quan trọng khi mới bắt đầu kinh hoặc khi bước vào một lĩnh vực công nghiệp mới. 

Tính trạng cạnh tranh trong một ngành phụ thuộc vào 5 năng lực cơ bản chứ không chỉ từ các đối thủ. Đó là 5 lực lượng: Mối đe dọa của những người mới gia nhập, khả năng thương lượng của nhà cung cấp, khả năng thương lượng của người mua, mối đe dọa của các sản phẩm hoặc dịch vụ thay thế và sự cạnh tranh hiện có trong ngành. 

Sức mạnh của 5 lực lượng này có ảnh hưởng cực kỳ quan trọng đối với bất kỳ công ty nào, nếu 5 yếu tố này gặp căng thẳng thì hầu như công ty khó có thể kiếm được lợi nhuận từ các khoản đầu tư.

hinh-anh-mo-hinh-5-ap-luc-canh-tranh-cua-michael-porter-2

2.1. Cạnh tranh trong ngành

Số lượng đối thủ cạnh tranh càng lớn, cùng với số lượng sản phẩm và dịch vụ tương đương mà họ cung cấp, thì sức mạnh của một công ty càng giảm. Các nhà cung cấp và người mua tìm kiếm sự cạnh tranh của công ty nếu họ có thể đưa ra một thỏa thuận tốt hơn hoặc giá thấp hơn. Ngược lại, khi mức độ cạnh tranh thấp, một công ty có quyền lực lớn hơn để tính giá cao hơn và đặt ra các điều khoản thỏa thuận để đạt được doanh số và lợi nhuận cao hơn.

Cạnh tranh trong ngành được xem là lực lượng quan trọng đầu tiên trong năm lực lượng đề cập đến số lượng đối thủ cạnh tranh và khả năng cắt giảm của một công ty. Công ty nào có số lượng đối thủ cạnh tranh càng lớn, số lượng sản phẩm và dịch vụ của đối thủ tương đương với công ty thì sức mạnh của công ty càng giảm. Các nhà công cấp và khách hàng cũng tìm kiếm sự cạnh tranh đó để đưa ra mức thỏa thuận tốt hơn hoặc giá thấp hơn.

2.2. Tiềm năng của những người mới tham gia vào ngành

Quyền lực của một công ty cũng cũng bị ảnh hưởng rất lớn bởi những công ty nhỏ mới tham gia vào thị trường. Đối thủ cạnh tranh càng ít tốn thời gian và tiền bạc để thâm nhập vào thị trường của công ty và trở thành một đối thủ cạnh tranh hiệu quả, thì vị thế của một công ty đã thành danh có thể bị suy yếu đáng kể. 

Một ngành có rào cản gia nhập mạnh là lý tưởng cho các công ty hiện tại trong ngành đó vì công ty có thể tính giá cao hơn và thương lượng các điều khoản tốt hơn.

2.3. Quyền lực của nhà cung cấp

Yếu tố tiếp theo trong mô hình năm lực lượng đề cập đến việc các nhà cung cấp có thể dễ dàng tăng chi phí đầu vào hay không. Nó bị ảnh hưởng bởi số lượng nhà cung cấp các yếu tố đầu vào chính của một hàng hóa hoặc dịch vụ, mức độ độc đáo của những yếu tố đầu vào này và chi phí mà một công ty phải trả để chuyển sang một nhà cung cấp khác. 

Càng ít nhà cung cấp cho một ngành, thì một công ty càng phụ thuộc nhiều hơn vào một nhà cung cấp. Kết quả là, nhà cung cấp có nhiều quyền lực hơn và có thể tăng chi phí đầu vào và thúc đẩy các lợi thế khác trong thương mại. 

Mặt khác, khi có nhiều nhà cung cấp hoặc chi phí chuyển đổi thấp giữa các nhà cung cấp đối thủ, một công ty có nhiều sự lựa chọn hơn và họ có thể giữ chi phí đầu vào thấp hơn và nâng cao lợi nhuận của mình.

hinh-anh-mo-hinh-5-ap-luc-canh-tranh-cua-michael-porter-3

2.4. Quyền lực của khách hàng

Quyền lực của khách hàng là một trong năm lực lượng quan trọng, nó ảnh hưởng đến số lượng người mua hoặc khách hàng mà công ty có. Mức độ quan trọng của mỗi khách hàng và công ty sẽ tốn bao nhiêu chi phí để tìm kiếm khách hàng hoặc thị trường mới cho đầu ra của mình. 

Cơ sở khách hàng nhỏ hơn và mạnh hơn có nghĩa là mỗi khách hàng có nhiều quyền lực hơn để thương lượng để có giá thấp hơn và giao dịch tốt hơn. Một công ty có nhiều khách hàng độc lập, nhỏ hơn sẽ dễ dàng tính giá cao hơn để tăng lợi nhuận.

2.5. Đe dọa của các sản phẩm thay thế

Các sản phẩm thay thế cũng là một trong những yếu tố quan trọng trong lực lượng này. Những mặt hàng này có thể thay thế cho các sản phẩm mà công ty đang kinh doanh tốt, gây mối đe dọa cho doanh nghiệp. 

Các công ty sản xuất hàng hóa hoặc dịch vụ không có sản phẩm thay thế gần gũi sẽ có nhiều quyền lực hơn để tăng giá và chốt các điều kiện có lợi. Khi có sẵn các sản phẩm thay thế gần gũi, khách hàng sẽ có lựa chọn từ bỏ việc mua sản phẩm của công ty và sức mạnh của công ty có thể bị suy yếu.

3. Các yếu tố ảnh hưởng đến cường độ cạnh tranh 

Cường độ cạnh tranh chịu ảnh hưởng của các đặc điểm ngành sau đây: 

3.1. Số lượng công ty lớn

Nếu có quá nhiều công ty kinh doanh trong cùng một lĩnh vực, số khách hàng và nguồn lực không đổi thì tính cạnh tranh càng cao. Nếu các hãng này có thị phần tương đương nhau trên thị trường, dẫn đến sự “chiến đấu” để giành vị trí chiếm lĩnh càng khốc liệt, làm cho cường độ cạnh tranh ngày càng cao hơn.

hinh-anh-mo-hinh-5-ap-luc-canh-tranh-cua-michael-porter-4

3.2. Thị trường tăng trưởng chậm

Thị trường không có sự tăng trưởng cao, lúc này các thương hiệu phải cạnh tranh tích cực để chiếm giữ được miếng bánh thị phần cho mình. Lúc đó, các hãng dễ có khả năng tăng doanh thu và mở rộng thương hiệu, thu lợi nhuận nhiều hơn lúc thị trường mở rộng.

3.3. Các chi phí cố định cao

Chi phí cố định cao thường tồn tại trong một số ngành có tính kinh tế theo quy mô, khi chi phí giảm có nghĩa là quy mô sản xuất tăng. Khi chi phí này cao gần như sắp bằng tổng chi phí sản xuất, thì doanh nghiệp phải sản xuất gần với tổng công suất để đạt được mức chi phí thấp nhất cho từng đơn vị sản phẩm. 

Như vậy, chính doanh nghiệp sẽ phải bán một lượng rất lớn sản phẩm trên thị trường, và vì thế phải tranh giành thị phần và độ cạnh tranh rất cao.

3.4. Chi phí lưu kho cao hoặc sản phẩm dễ hư hỏng

Đặc điểm này khiến nhà sản xuất muốn bán hàng hóa càng nhanh càng tốt. Nếu cùng thời điểm đó, các nhà sản xuất khác cũng muốn bán sản phẩm của họ thì cuộc cạnh tranh giành khách hàng sẽ trở nên dữ dội. 

Khi chi phí chuyển đổi hàng hóa thấp thì một khách hàng dễ dàng chuyển từ sử dụng sản phẩm này sang sản phẩm khác, mức độ cạnh tranh sẽ cao hơn do các nhà sản xuất phải cố gắng để giữ chân khách hàng.

3.5. Mức độ khác biệt hóa sản phẩm thấp

Nếu sản phẩm của hãng quá bình thường, có nhiều điểm giống với sản phẩm những hãng khác, thì mức cạnh tranh sẽ càng giảm rõ rệt.

hinh-anh-mo-hinh-5-ap-luc-canh-tranh-cua-michael-porter-5

3.6. Khả năng thay đổi chiến lược cao

Các khả năng thay đổi chiến lược cao xảy ra khi hãng đang mất đi nhiều vị thế trên thị trường hoặc tiềm năng giành được nhiều lợi nhuận hơn. Các rào cản lúc này thoát ra càng cao, vì thế hãng bắt buộc phải cạnh tranh. Rào cản này đôi khi khiến doanh nghiệp buộc phải ở lại trong ngành, ngay cả khi công việc kinh doanh không thuận lợi.

3.7. Tính đặc trưng của tài sản cố định

Với đặc trưng của tài sản cố định này, tài sản cố định trở nên rất quan trọng đối với doanh nghiệp. Với những công ty có hệ thống nhà máy mà có tính chuyên môn hóa cao, thì khó có thể bán các tài sản cho những ngành khác được.

Với những kiến thức về mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter rất thú vị ở trên chắc chắn bạn đã phần nào hiểu được sự những sự cạnh tranh trong kinh doanh, trong doanh nghiệp là lớn như thế nào. Cùng học hỏi và tìm hiểu thêm nhiều kiến thức hữu ích tại Luận Văn Việt qua những bài chia sẻ tiếp theo nhé.

Nếu có bất kỳ thắc mắc gì khi tìm hiểu về mô hình 5 áp lực cạnh tranh, bạn vui lòng liên hệ với chúng tôi qua số điện thoại: 0915 686 999 hoặc qua email: luanvanviet.group@gmail.com để được giải đáp một cách chi tiết và nhanh chóng.

Xin cảm ơn và hẹn gặp lại!

Nguồn: Luanvanviet.com

Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

Bài viết liên quan

0915686999
Zalo: 0915 686 999