Cách Chạy Thống Kê Mô Tả SPSS Từ A – Z 2023

5/5 - (1 bình chọn)

Bạn đang muốn tìm hiểu cách phân tích thống kê mô tả trong SPSS? Trong bài viết này, Luận văn Việt sẽ hướng dẫn bạn cách chạy thống kê mô tả SPSS từng bước thông qua ví dụ minh họa và phân tích kết quả chi tiết. Tham khảo ngay!

Thống kê mô tả SPSS

1. Thống kê mô tả SPSS là gì?

Thống kê mô tả (descriptive statistics) trong SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) là phương pháp tổng hợp và hiển thị dữ liệu một cách tóm tắt để giúp hiểu rõ hơn về các đặc điểm cơ bản của tập dữ liệu, mối quan hệ giữa các biến số. Thông qua các số liệu thống kê và biểu đồ, thống kê mô tả giúp bạn trình bày thông tin quan trọng về phân phối, trung bình, phương sai, độ lệch, và các đặc tính khác của dữ liệu một cách dễ hiểu.

Phần mềm thống kê SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) là một công cụ phổ biến để thực hiện thống kê mô tả. SPSS cung cấp nhiều tính năng để thực hiện thống kê mô tả, bao gồm:

  • Thống kê trung bình: Thường được sử dụng cho các biến số định lượng để tính các chỉ số như giá trị trung bình (mean), giá trị lớn nhất và nhỏ nhất (max, min), độ lệch chuẩn (standard deviation),…
  • Thống kê tần số: Thường áp dụng cho các biến số định tính như độ tuổi, giới tính, nghề nghiệp, và giúp hiển thị số lượng (tần số) của các giá trị khác nhau trong tập dữ liệu. Điều này giúp làm nổi bật mối quan hệ có thể tồn tại giữa các biến số.

Dưới đây là một số thống kê mô tả chính mà bạn có thể thực hiện trong SPSS:

Tổng hợp dữ liệu: Đây là bước đầu tiên để hiểu dữ liệu của bạn. Bạn có thể xem danh sách các giá trị, kiểm tra giá trị trống (missing values), và kiểm tra tính đúng đắn của dữ liệu.

Tính trung bình (Mean): Trung bình là giá trị được tính bằng cách cộng tất cả các giá trị trong mẫu sau đó chia cho tổng số giá trị. Trong SPSS, bạn có thể tính trung bình cho các biến số.

Phương sai (Variance): Phương sai đo lường sự biến đổi của dữ liệu. Nó cho biết mức độ phân tán của các giá trị trong mẫu.

Độ lệch tiêu chuẩn (Standard Deviation): Độ lệch tiêu chuẩn là một chỉ số đo lường mức độ biến đổi của dữ liệu, dựa trên phương sai. Nó được tính bằng cách lấy căn bậc hai của phương sai.

Phân phối tần số (Frequency Distribution): Biểu đồ tần số và bảng phân phối tần số giúp bạn thấy sự phân phối của các giá trị trong biến số.

Biểu đồ (Charts): SPSS cung cấp nhiều loại biểu đồ để biểu diễn dữ liệu, bao gồm biểu đồ cột, biểu đồ đường, biểu đồ hộp, biểu đồ phân tán, và nhiều biểu đồ khác.

Tóm tắt thống kê (Summary Statistics): Bạn có thể tạo bảng tóm tắt thống kê cho nhiều biến số cùng một lúc để so sánh chúng.

Mô tả mẫu (Sample Description): Cho bạn biết kích thước mẫu, số lượng giá trị bị thiếu, và các thống kê mô tả cơ bản khác.

Thống kê mô tả giúp bạn có cái nhìn tổng quan về dữ liệu trước khi tiến hành phân tích chi tiết hoặc xây dựng mô hình thống kê phức tạp hơn.

2. Cách chạy thống kê mô tả trong SPSS

Cách chạy thống kê mô tả trong SPSS

2.1. Phân tích thống kê mô tả trong SPSS

Để chạy thống kê mô tả trong SPSS, bạn cần tuân theo các bước sau:

Bước 1: Mở tệp dữ liệu 

Trước tiên, mở tệp dữ liệu mà bạn muốn thực hiện thống kê mô tả. Bạn có thể làm điều này bằng cách nhấp vào “File” (Tệp) trên thanh menu và sau đó chọn “Open” (Mở) để tìm và mở tệp dữ liệu của bạn.

Bước 2: Chọn biến số

Chọn biến số mà bạn muốn thực hiện thống kê mô tả. Bạn có thể chọn một hoặc nhiều biến số cùng lúc. Để chọn nhiều biến số, bạn có thể giữ phím Ctrl (Windows) hoặc Command (Mac) khi bạn nhấp vào các biến số.

Bước 3: Chạy thống kê mô tả

Có một số cách để chạy thống kê mô tả trong SPSS:

A. Sử dụng thanh menu:

Nhấp vào “Analyze” (Phân tích) trên thanh menu chính.

Chọn “Descriptive Statistics” (Thống kê mô tả).

Sử dụng thanh menu

Trong hộp thoại xuất hiện, bạn có thể chọn biến số cần thống kê mô tả và sau đó nhấp vào “OK”.

B. Sử dụng hộp thoại Quick Descriptive Statistics:

Nhấp vào biểu tượng biểu đồ thanh công cụ Quick Syntax trên thanh công cụ hoặc sử dụng tổ hợp phím Ctrl + T (Windows) hoặc Command + T (Mac) để mở hộp thoại Quick Descriptive Statistics.

Sử dụng hộp thoại Quick Descriptive Statistics

Chọn biến số và kéo chúng vào ô “Variables” (Biến số).

Nhấp vào nút “OK” để chạy thống kê mô tả.

Bước 4: Xem kết quả 

Bước 4 Xem kết quả

SPSS sẽ tạo ra các bảng thống kê mô tả cho các biến số bạn đã chọn. Bạn có thể xem kết quả trong cửa sổ Output. Thông tin thống kê sẽ bao gồm trung bình, độ lệch tiêu chuẩn, phương sai, phân phối tần số, và các thông tin khác tùy thuộc vào loại biến số.

Bước 5: Lưu kết quả (tuỳ chọn)

Nếu bạn muốn lưu kết quả thống kê mô tả, bạn có thể chọn “File” (Tệp) trên thanh menu và sau đó chọn “Save” (Lưu) hoặc “Save As” (Lưu như) để lưu tệp Output dưới dạng tệp tin .spo hoặc .spv.

Đó là cách chạy thống kê mô tả cơ bản trong SPSS. Tùy theo nhu cầu của bạn, bạn có thể tùy chỉnh các tùy chọn thống kê và biểu đồ để phù hợp với nghiên cứu hoặc phân tích cụ thể của bạn.

2.2. Cách đọc kết quả thống kê mô tả trong SPSS

Khi bạn đã chạy thống kê mô tả trong SPSS, kết quả sẽ xuất hiện trong cửa sổ Output. Dưới đây là cách đọc và hiểu kết quả thống kê mô tả trong SPSS:

Biểu đồ tần số (Frequency Distribution):

  • Nếu bạn đã yêu cầu biểu đồ tần số, bạn sẽ thấy biểu đồ cột hoặc biểu đồ khác biểu thị phân phối tần số của biến số.
  • Xem biểu đồ để hiểu sự phân bố của các giá trị trong biến số. Biểu đồ cột sẽ thể hiện số lần xuất hiện của từng giá trị.

Bảng thống kê mô tả (Descriptive Statistics):

Bảng thống kê mô tả (Descriptive Statistics) minh họa
  • Bảng này sẽ chứa thông tin thống kê cơ bản như trung bình (Mean), độ lệch tiêu chuẩn (Standard Deviation), phương sai (Variance), và các thống kê khác tùy thuộc vào loại biến số.
  • Trung bình (Mean): Đây là giá trị trung bình của biến số.
  • Độ lệch tiêu chuẩn (Standard Deviation): Nó đo lường mức độ biến đổi của dữ liệu.
  • Phương sai (Variance): Nó đo mức độ biến đổi của dữ liệu dựa trên trung bình và giá trị thực tế.
  • Thông tin khác có thể bao gồm tổng số mẫu, giá trị tối thiểu (Minimum), giá trị tối đa (Maximum), và các phần vị (Percentiles).

Biểu đồ hộp (Boxplot):

  • Nếu bạn đã yêu cầu biểu đồ hộp, bạn sẽ thấy biểu đồ hộp biểu thị sự phân phối của biến số, bao gồm giá trị tối thiểu, tứ phân vị, trung vị (median), và giá trị tối đa.
  • Biểu đồ hộp giúp bạn nhận biết sự phân tán của dữ liệu và xác định các giá trị ngoại lệ (outliers).

Nếu bạn yêu cầu thêm thống kê cho nhiều biến số:

  • SPSS sẽ tạo một loạt các bảng thống kê mô tả cho mỗi biến số bạn đã chọn.
  • Bạn có thể so sánh các thông tin thống kê giữa các biến số để hiểu sự khác biệt giữa chúng.

Bảng tóm tắt thống kê (Summary Statistics):

  • Bảng này sẽ hiển thị tổng hợp thông tin thống kê mô tả cho tất cả các biến số bạn đã chọn.

Lưu ý: Hãy luôn kiểm tra các đơn vị đo và độ động của biến số để hiểu rõ hơn ý nghĩa của các con số trong kết quả thống kê.

Khi đọc kết quả thống kê mô tả, hãy chú ý đến các thông tin chính và biểu đồ để có cái nhìn tổng quan về tính chất của dữ liệu. Điều này có thể giúp bạn xác định cách tiếp tục phân tích dữ liệu hoặc ra quyết định dựa trên thông tin cơ bản này.

Sử dụng dịch vụ chạy SPSS giúp bạn nghiên cứu và phân tích dữ liệu một cách dễ dàng hơn. Dịch vụ này sẽ hỗ trợ bạn từ việc làm sạch dữ liệu, chọn các biến quan trọng, cho đến việc thực hiện các phân tích thống kê, bao gồm cả Thống kê mô tả SPSS. Điều này giúp bạn tận dụng mọi tính năng đặc biệt của SPSS để có kết quả nghiên cứu tốt hơn và dễ hiểu hơn.

3. Ví dụ về thống kê mô tả SPSS

Dưới đây là một ví dụ về cách thực hiện thống kê mô tả bằng phần mềm SPSS sử dụng tập dữ liệu giả định về điểm số của một lớp học:

Giả sử bạn có một tập dữ liệu chứa điểm số của 50 học sinh trong một bài kiểm tra. Dữ liệu này bao gồm một biến “Điểm” (Scores) và một biến “Giới tính” (Gender) để chỉ giới tính của từng học sinh (1 cho nam, 2 cho nữ).

Bước 1: Mở phần mềm SPSS và nhập tập dữ liệu vào.

Bước 2: Để thực hiện thống kê mô tả, bạn có thể làm như sau:

Ví dụ về thống kê mô tả SPSS

Chọn “Analyze” (Phân tích) từ thanh công cụ chính của SPSS.

Chọn “Descriptive Statistics” (Thống kê mô tả) từ danh sách các tùy chọn.

Chọn biến “Điểm” và di chuyển nó vào hộp “Variables” (Biến) bằng cách sử dụng nút mũi tên.

Nếu bạn muốn xem thống kê mô tả riêng cho nam và nữ, bạn có thể chọn biến “Giới tính” và di chuyển nó vào hộp “Grouping Variable” (Biến nhóm).

Nhấn “OK” để thực hiện phân tích.

Bước 3: SPSS sẽ tạo ra bảng thống kê mô tả cho biến “Điểm” bao gồm các chỉ số như giá trị trung bình, độ lệch chuẩn, giá trị tối đa và tối thiểu, và phân phối tần số. Nếu bạn đã chọn biến “Giới tính” như biến nhóm, SPSS sẽ tạo bảng thống kê riêng cho từng giới tính để so sánh.

Bảng thống kê mô tả có thể giúp bạn trả lời các câu hỏi như:

  • Điểm trung bình của lớp là bao nhiêu?
  • Phân phối điểm số như thế nào? Có sự biến đổi lớn không?
  • Có sự khác biệt trong điểm số giữa nam và nữ không?

Thông qua thống kê mô tả, bạn có thể tạo ra cái nhìn tổng quan về dữ liệu và xác định liệu có cần thực hiện các phân tích thống kê chi tiết hơn hay không.

4. Ứng dụng thống kê mô tả SPSS

Thống kê mô tả trong SPSS có rất nhiều ứng dụng trong nghiên cứu và phân tích dữ liệu. Dưới đây là một số ứng dụng phổ biến của thống kê mô tả trong SPSS:

Tóm tắt dữ liệu: Thống kê mô tả giúp bạn hiểu cơ bản về tập dữ liệu, bao gồm trung bình, độ lệch tiêu chuẩn, phương sai, và phân phối tần số của các biến số. Điều này giúp bạn có cái nhìn tổng quan về tính chất của dữ liệu trước khi tiến hành phân tích chi tiết hơn.

Phát hiện giá trị ngoại lệ (Outliers): Biểu đồ hộp (boxplot) trong thống kê mô tả có thể giúp bạn xác định các giá trị ngoại lệ trong dữ liệu. Các giá trị ngoại lệ thường là những giá trị khác biệt hoặc không phù hợp trong mẫu dữ liệu.

So sánh biến số: Bằng cách so sánh các thông tin thống kê cơ bản (như trung bình và độ lệch tiêu chuẩn) giữa các nhóm biến số, bạn có thể hiểu sự khác biệt giữa các nhóm và xác định xem có sự tương đồng hoặc khác biệt về mặt thống kê.

Kiểm tra phân phối dữ liệu: Thống kê mô tả giúp bạn kiểm tra xem dữ liệu có tuân theo phân phối chuẩn (normal distribution) hay không. Điều này quan trọng trong nhiều phân tích thống kê tiếp theo, như kiểm định giả thuyết.

Xây dựng biểu đồ: SPSS cho phép bạn tạo biểu đồ tần số, biểu đồ hộp, biểu đồ đường và nhiều loại biểu đồ khác để biểu diễn dữ liệu một cách trực quan và dễ hiểu.

Chuẩn bị dữ liệu cho phân tích tiếp theo: Trước khi tiến hành các phân tích phức tạp hơn như phân tích biến thiên (ANOVA) hoặc hồi quy (regression), bạn thường cần thực hiện thống kê mô tả để làm sạch và tổng hợp dữ liệu.

Báo cáo kết quả: Khi bạn hoàn thành phân tích, kết quả thống kê mô tả thường được bao gồm trong báo cáo nghiên cứu hoặc bài thuyết trình để giải thích và trình bày thông tin dữ liệu cho người đọc hoặc người tham dự.

Việc chạy thống kê mô tả trong SPSS là một bước quan trọng để hiểu và chuẩn bị dữ liệu trước khi tiến hành phân tích. Thông qua tính toán giá trị trung bình, độ lệch chuẩn, và biểu đồ, bạn có thể tóm tắt dữ liệu một cách tổng quan, giúp định hình cơ sở cho quyết định về các phân tích thống kê chi tiết hơn trong nghiên cứu của mình. Mong rằng bài viết này giúp bạn hiểu cách chạy thống kê mô tả trong SPSS để thực hiện thống kê mô tả và nắm được thêm nhiều thông tin hữu ích.

5/5 (1 Review)
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Comments
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận

Bài viết liên quan